(Potentiële) dader ook slachtoffer van eerwraak!

Inleiding

In navolging op mijn eerdere column over het inzetten van sleutelfiguren bij het voorkomen van eerwraak en eergerelateerd geweld volgt hieronder een column over een niet onbelangrijke doelgroep bij de aanpak van eerwraak en eergerelateerd geweld, namelijk de (potentiële) daders.Tot nu toe in de discussies in de media over eerwraak en eergerelateerd geweld wordt met name aandacht besteed aan de slachtoffers. Daarbij vergeet men een zeer belangrijke doelgroep bij de aanpak van eerwraak en eergerelateerd geweld, namelijk: de (potentiële) daders. Ook zij zijn slachtoffers van dit fenomeen.(Potentiële) daders kiezen er in de meeste gevallen niet vrijwillig voor om eerwraak uit te voeren. Meestal zijn zij -bij eerschending van de familie- aangewezen door hun eigen vader of oom om de eer van de familie te wreken onder grote sociale druk en roddel van de familie en zijn omgeving.

Een potentiële dader wordt, als hij eenmaal is aangewezen door de familie om de eer te wreken door moord, overstelpt door allerlei emoties van angst, twijfels, schaamte en onmacht. Liever wil hij niet de eer wreken maar  omdat de eer van hemzelf of zijn familie is geschonden en door de druk van zijn omgeving voelt hij zich gedwongen tot deze daad.

Project “Geen eer aan te behalen”

Het project “Geen eer aan te behalen, hulp vragen is geen gezichtsverlies” van Zebra Welzijn in Den Haag richt zich op potentiële daders, hun omgeving en professionele  hulpverleningsinstanties.  Het project biedt  laagdrempelige hulpverlening aan potentiële daders. Potentiële daders kloppen zelf aan voor hulp bij Zebra Welzijn of worden doorverwezen door andere hulpverleningsinstanties. Door de potentiële dader te horen in al zijn emoties en twijfels en hierin mee te gaan en hem daarover vragen te stellen, probeert Zebra Welzijn hem op andere (gedrags)alternatieven te wijzen zodat eerwraak niet hoeft plaats te vinden.   Zebra  Welzijn helpt en ondersteunt de mannen bij het verwerken van de situatie, waarbij de nadruk ligt op het behoud van de eer zonder gebruik te maken van geweld.  Als de potentiële dader eenmaal overtuigd is dat eerwraak niet de oplossing is, dan wordt zijn familie en omgeving  hierop voorzichtig voorbereid.  Afhankelijk van de situatie kan dit soms betekenen dat de potentiële dader moet verhuizen omdat zijn omgeving het hiermee niet eens is. In andere gevallen kan met medewerking van de politie, Zebra Welzijn en andere hulpverleningsinstanties ervoor worden gezorgd dat de omgeving dit  gaat accepteren en de potentiële dader nog steeds welkom is in de familie.

Ervaringsdeskundigen

In 2002 is Zebra Welzijn al begonnen met aandacht te besteden aan slachtoffers van eerwraak en sinds 2009 is er ook aandacht gekomen voor potentiële daders. Wat Zebra Welzijn opviel bij de aanpak van eerwraak en eergerelateerd geweld,  was dat er geen aandacht was voor potentiële daders.  Het project “Geen eer aan te behalen” is in november 2009 van start gegaan.  De meerwaarde van het project is dat het team maatschappelijk werkers van Zebra Welzijn voor een groot deel uit ervaringsdeskundigen bestaat. Daarnaast is het team divers samengesteld, zodat hulp aan potentiële daders uit verschillende culturen geboden kan worden. Zij weten als  geen ander tegen welke emoties en twijfels de potentiële dader aanloopt als hij eenmaal is aangewezen door zijn familie om de eer te wreken. Eén van de ervaringsdeskundigen is maatschappelijk werker Celal Altuntas. Hij weet uit eigen ervaring  wat het betekent om door zijn eigen familie aangewezen te worden om de moorden op twee van zijn achterneven te wreken. (1)

Verschuiving van eerwraak naar psychische mishandeling

Celal Altuntas constateert dat er een verschuiving is op te merken  in het toepassen van eerwraak. Vaak wordt er niet  meer gekozen voor eerwraak maar eerder voor andere vormen van eergerelateerd geweld, zoals psychische mishandeling. Zo probeert men te voorkomen dat men gestraft wordt en een straf moet uitzitten.  Immers psychische mishandeling is moeilijker aantoonbaar.

Voorlichting met dvd  “Eerloos geweld”
Zebra Welzijn heeft ook een dvd uitgebracht “Eerloos geweld” waarin te zien is tegen welke twijfels  potentiële daders bij het uitvoeren van eerwraak aanlopen. (2) Met deze dvd wil Zebra Welzijn voorlichting geven in moskeeën,  in koffiehuizen, bij migrantenzelforganisaties en op scholen. Door voorlichting te geven hoopt Zebra Welzijn de discussie op gang te brengen over eerwraak en eergerelateerd geweld en een mentaliteitsverandering teweeg te brengen.

Jongeren

Zebra Welzijn wil al op scholen beginnen met voorlichting. Zo gaan ze in gesprek met leerlingen over de volgende vragen: wat betekent “eer” voor je?, hoe ga je om met je eigen eer en die van je familie? Wat doe je als jou wordt gevraagd de familie-eer te redden? Op die manier hoopt Zebra Welzijn jongeren op andere gedachten te brengen en een mentaliteitsverandering teweeg te brengen. Voorlichting op scholen is heel erg belangrijk omdat het in veel gevallen van eerwraak om minderjarigen gaat.

Meer informatie over het project is op te vragen bij maatschappelijk werker: Celal  Altuntas, telefoonnummer: 070-4248000, e-mail: c.altuntas@zebrawelzijn.nl

Noten:

  1. Van Celal Altuntas is een boek verschenen “Het dorp van de zeven broers” waarin hij onder de pseudoniem  Reber Havin,  zijn veelbewogen jeugd beschrijft in een klein dorpje in Zuid-Oost Turkije. In het boek vertelt hij onder andere ook over twee situaties waarin bloedwraak en eerwraak is voorgekomen.
  2.  De dvd “Eerloos geweld” is te bestellen bij Welzijn Zebra, telefoonnummer: 070-4248000.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *